خانه فرهنگ و هنر کتاب بگو چطور مطالبی که میخوانم را بهتر درک کنم؟

بگو چطور مطالبی که میخوانم را بهتر درک کنم؟

۰
7
راه های افزایش درک مطلب

راهکارهای بهبود و افزایش درک مطلب هنگام مطالعه

درک مطلب

اندک + ۱۰ سال اندک بدون عجله مطالعه کنید
در چشم بر هم زدنی یک ساعت گذشته است و ظاهرا چندین صفحه کتاب را خوانده ای ولی تقریبا چیزی از آن نفهمیده اید چنین تجربه ای برای کنکوری ها آشنا است. برخی همان لحظه متوجه میشوند که به جای درس خواندن در حال واکس زدن بادمجان بوده اند و برخی وقتی به آزمون آزمایشی میرسند میبینند همی که نادانند.

چگونه میتوان مطالعه ای مفید انجام داد؟ برای درک بهتر مطالب خوانده شده چه باید کرد. چه کنیم تا زحمتهای ما هدر نرود و مجبور به دوباره کاری نشویم. چه شرایط محیطی به درک مطلب کمک میکند؟

در ادامه راهکارهایی را خواهیم دید که به بهتر خواندن و بهتر درک کردن مطالب کمک میکند:

بخش اول: آماده سازی محیط و شرایط مطالعه برای درک مطلب بهتر
بخش دوم: استراتژی های مطالعه برای درک مطلب بهتر

آماده سازی محیط و شرایط مطالعه برای درک مطلب بهتر

خود را برای مطالعه آماده کنید

خود را برای مطالعه آماده کنید

مطالعه و از آن مهم تر درس خواندن باید برای شما شبیه به یک مراسم مهم برگزار شود. همانطور که برای حضور در جشن تولد دوستتان یا در مراسم عقد عمویتان، آماده میشودی، دوش میگیرید، لباس مناسب میپوشید و … برای مطالعه نیز باید احترام و شخصیت قائل شوید و خود را آماده کنید.

با بدن بو گرفته، پیراهن و شلوار ناراحت و ذهنی خسته نمیتوان بازدهی خوبی داشت و فقط مانند کارمندی ساعت درس خواندن را پر میکنید بدون اینکه درک مطلب درستی انجام دهید.

بهترین حالت درس خواندن، نشستن پشت میزو صندلی راحت است. بدن در این حالت در بهترین شرایط خود قرار دارد و کاملا آماده جذب مطالب است. سعی کنید از درس خواندن درازکش و لم داده خودداری کنید که فاز بدنتان از درس به خواب میل نکند.

کارهای نیمه تمام خود را قبل از شروع درس به سرانجام برسانید. یعنی یا تمامشان کنید و یا برنامه انجامشان را بریزید تا در هنگام درس خواندن و مطالعه به فکر چگونه تمام کردنشان نیفتید.

اگر احساس گرسنگی یا تشنگی میکنید سری به یخچال بزنید و به اندازه ای ته بندی بکنید که میزان شوید ولی آنقدر هم نخورید که میانه کار سیستم گوارشتان سیستم مغزی تان را مختل کند.

گوشی را خاموش کنید. وسوسه دیدن پیامهای تلگرام و اینستاگرام محکم ترین افراد را مقهور خود میکند. خودتان را فریب ندهید که میتوانید جلوی خودتان را بگیرید. گوشی یا تبلت خود را در حالت بی صدا و البته دور از دیدرس خود قرار دهید.

پس خود را تر و تمیز کنید، لباس راحت بپوشید، پشت میز بنشینید، گوشی را از دیدتان خارج کنید و استارت بزنید.

محیط را برای مطالعه آماده کنید

محیط را برای مطالعه آماده کنید

یک مکان بی سر و صدا و خلوت را برای مطالعه در خانه انتخاب کنید. این مکان مطمئنا پای تلویزیون یا نزدیک به آشپزخانه نیست. اتاق خواب یا اتاق دنج و کم رفت و آمدی در خانه میتواند انتخاب خوبی باشد.

برخی سالن مطالعه کتابخانه محل را ترجیح میدهند. در مدرسه نیز ممکن است در سالن کتابخانه و یا گوشه ای از حیاط که کم رفت و آمد باشد جای خوبی برای خلوت کردن باشد.

سعی کنید این مکان همیشه ثابت باشد تا ذهن شما به آن عادت کند و به محض ورود به آن، خود را آماده دریافت کند و حواشی را دور بریزد.

مکان مطالعه خود را از لوازم و وسیله های پرت کننده حواس خالی کنید. گیتاری که گوشه اتاق به شما چشمک بزند یا لپ تاپی که برای شما چراغ بزند به راحتی تمرکز شما را بر هم خواهد زد. وقتی قرار به تمرکز باشد، یک عکس ساده از دوران نوجوانی هم میتواند شما را به فضا ببرد.

دیگران را برای مطالعه آماده کنید

دیگران را برای مطالعه آماده کنید

افراد خانواده خود راتوجیح کنید که قرار است مطالعه کنید و میخواهید تا مدت زمان مشخصی کسی برای شما مزاحمت ایجاد نکند.

مادر شما میتواند شربت را در یخچال بگذارد تا بعد از ساعت مطالعه آن را بنوشید. برادر کوچکترتان هم بهتر است پیغام فلان دوستتان را موقع تماشای سریال به شما برساند.

البته نباید انتظار داشته باشید که همه اهل منزل زندگی خود را تعطیل کنند و دست به سینه بنشینند تا شما مطالعه کنید. بنابراین خودتان را با شرایط وفق بدهید. برای اینکه سر و صدای کمتری به گوش شما برسد از یک هدست یا محافظ صدای گوش که برای محیط های کاری پر سر و صدا طراحی شده است را از ابزار فروشی ها تهیه کنید و روی گوشتان بگذارید.

استراتژی های مطالعه برای درک مطلب بهتر

از روی کتاب یا متن پرینت شده مطالعه کنید

از روی کتاب یا متن پرینت شده مطالعه کنید

معمولا هنگام مطالعه کتاب و به طور کلی مطالعه کاغذی، تمرکز بیشتری از مطالعه مطلب روی مانیتور خواهید داشت. چشم های شما هم در این حالت کمتر اذیت و خسته خواهد شد.

تحقیقات نشان داده است که افرادی که مطلبی را از روی متن کاغذی مطالعه کرده اند آن را بهتر از افرادی که همان مطلب را از روی کامپیوتر یا تبلت مطالعه کرده اند، به خاطر سپرده اند.

بنابراین سعی کنید یا کتاب را تهیه کنید و یا اگر متن آموزش را دارید آن را چاپ کنید و روی کاغذ مطالعه کنید.

با آرامش و بدون عجله مطالعه کنید

با آرامش و بدون عجله مطالعه کنید

هیجان، استرس و عجله کیفیت یادگیری و درک مطلب شما را به شدت پایین خواهد آورد. همیشه این قانون را به خاطر داشته باشید: یاد گرفتن کامل مطلب دو صفحه ای در یک ساعت بهتر از سرسری خواندن بیست صفحه در همان زمان است. عادت به دقیقه نود بودن معمولا باعث ایجاد شتاب و عجله میشود و این کار سم یادگیری است.

مطلب را با حوصله و تمانینه بخوانید و تا نفهمیدید به سراغ مطلب تازه نروید. زیر و بم کار را دربیاورید و حسابی حلاجی کنید. حتی اگر وقت کمی دارید مثلا بهتر این است که از ده مطلب چهار مطلبرا به درستی بفهمید تا اینکه همه ده مطلب را سریع و کم تمرکز بخوانید و در نهایت چیزی دستگیرتان نشود.

آشنایی کلی با مطلب به دست بیاورید

آشنایی کلی با مطلب به دست بیاورید

همینطور بی هوا و بی برنامه خود را به جریان یک موضوع نیندازید. اگر آشنایی اولیه ای با موضع مورد مطالعه ندارید، کمی بخش مورد نظر را ورق بزنید. به کلمات کلیدی و بخش های آن نظری بیندازید و سر و ته مطلب را بررسی کنید.

ایجاد آشنایی کلی با مطلب به شما این فرصت را میدهد که مطلب را با حضور ذهن بهتری دنبال کنید و در میان اصطلاحات و عبارات تازه و ناشناس گم نشوید.

درباره مطلب از خودتان سوال بپرسید

درباره مطلب از خودتان سوال بپرسید

هدف این نوشته چیست؟ ایده اصلی این مطلب کجاست؟ کدام موضوع مهمتر از بقیه است؟ این موضوع با موضوع فلان روز چه ارتباطی دارد؟ سوالهای ساده ای از این دست از خود بپرسید و به ذهنتان کمک کنید تا بیشتر درگیر مطلب شود.

در حقیقت با این کار هر از چند لحظه به ذنتان تلنگر میزنید که خلاق بماند، از یکنواختی خارج شده، با مطلب درگیر شود و فقط آن را طوطی وار حفظ نکند.

مطلب جدید را با مطالب قبلی که میدانید ارتباط دهید

مطلب جدید را با مطالب قبلی که میدانید ارتباط دهید

اینکه هر مطلب را به صورت جزیره جدایی در ذهن خود ثبت کنید بهتر است یا مجموعه ای به هم پیوسته از مطالب داشته باشید که یکی دیگری را تقویت کند و مجموعه ای یکدست در اختیار داشته باشید؟ طبیعی است که گزینه دوم، زحمت کمتر و برآیند بهتری خواهد داشت.

سعی کنید مطلب تازه را با دانسته های قبلی خود ربط بدهید. پازل اطلاعات خود را تکمیل کنید و از یک مطلب به مطلب دیگر نقب بزنید. این موضوع هم به درک مطلب تازه کمک میکند و هم تکرار و تاکیدی بر مطالب گذشته خواهد شد.

با صدای بلند مطالعه کنید

با صدای بلند مطالعه کنید

اگر تمرکز کافی ندارید و یا ناخواسته سرعت خواندنتان بالاتر از درک مطلب است، خواندن با صدای بلند مطلب میتواند به شما کمک کند.

با این کار سرعت خواندنتان کاهش پیدا میکند و از طرفی قوه شنوایی شما هم به کمک فرآیند یادگیری شما می آید.

مطالب نامفهوم را چند بار بخوانید

مطالب نامفهوم را چند بار بخوانید

َ

اگر بخش یا پاراگرافی برای شما نامفهوم بود، از آن سرسری عبور نکنید. بخش مورد نظر را چند بار مرور کنید. سعی کنید بخش را به قسمتهای کوچکتر تقسیم کنید و هر کدام را به تنهایی بررسی کنید.

با پیدا کردن ارتباط این قسمتها با بخش های قبل و بعد، درک مطلب برای شما راحت تر خواهد شد.

یادداشت برداری کنید

یادداشت برداری کنید

هیچ وقت بدون کاغذ و قلم مطالعه نکنید. یادداشت برداشتن از نکات مهم میتواند در آینده مرجع خوبی برای مرور مطالب باشد. از طرف دیگر، نوشتن نکته های مهم و دیدن مجدد آنها، ذهن را فعال تر کرده و از همه حواس شما برای یادگیری استفاده خواهد کرد.

این نوشتن به کاهش سرعت خواندن شما و افزایش تمرکز شما کمک میکند. همچنین نوشتن نکات مهم گاهی اوقات توجه شما را به موضوعاتی جلب میکند که در نگاه اول متوجه آن نبودید.

حاشیه نویسی کنید و نکات مهم کتاب را با ماژیک های لایت کنید

حاشیه نویسی کنید و نکات مهم کتاب را با ماژیک های لایت کنید

به جز برخی کتابهای با ارزش و خاص و یا کتابهایی که قرار است توسط افراد دیگری نیز خوانده شوند، روی نکات مهم آنها با مازیک های لایت خط بکشید و در حاشیه برای خود یادداشت برداری کنید.

با کتاب تعارف نداشته باشید. برای خودتان علائمی طراحی کنید و در کتاب نشانه بگذارید. مثلا ستاره یعنی نکته مهم و ضربدر یعنی نکته نامفهوم و ….

در حاشیه کتاب نیز میتوانید نمونه سوالهای خاص و نکته دار از همان مبحث را یادداشت کنید و یا عبارات و نظراتی که از کتابهای راهنما یا آموزگارتان شنیده اید اضافه کنید تا در مرور ها به آن توجه کنید.

در صورتی که امکان حاشیه نویسی در کتاب ندارید این کار را در همان دفترچه یادداشت خود انجام دهید و این بار با جزییات بیشتری مسائل مهم را بنویسید.

مطلب را برای فرد دیگری بیان کنید

مطلب را برای فرد دیگری بیان کنید

سعی کنید مطلب تازه یاد گرفته شده را برای شخصی بیان کنید. در صورتی که این فرد در این زمینه سررشته داشته باشد، مانند یکی از همکلاسی ها که بهتر ولی اگر نشد، برادر کوچکتر و مادر نیز میتوانند سوژه خوبی برای این موضوع باشند.

با بیان مجدد مطلب، عملا مطلب را دوره کرده و دوباره به خود یادآوری میکنید. این کار کمک میکند که ببینید بر کدام بخش ها مسلط تر هستید و چه بخش هایی فرار تر هستند و از ذهنتان فرا میکنند.

مرور کنید، مرور کنید، مرور کنید

مرور کنید، مرور کنید، مرور کنید

با این که این مطلب درباره لحظه مطالعه و درک مطلب در لحظه بود ولی هیچ گاه مرور را نباید فراموش کنید. با مرور است که هر چیزی در حافظه بلند مدت قرار میگیرد. بهترین درک مطلب بدون مرور، به زودی فراموش میشود.

پس همیشه در برنامه خود، مرور منظم مطالب گذشته را بگنجانید.

بارگذاری نوشته های مرتبط بیشتر
بارگذاری بیشتر در کتاب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بررسی کنید

بگو چطور ورزشکار حرفه ای شوم؟ – بخش دوم

نیازها و مقدمات تبدیل شدن به یک ورزشکار حاضر در ورزش حرفه ای ورزش حرفه ای    ویترین ورزش ق…